Generalny Inspektor Informacji Finansowej

Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF) opublikował w kwietniu 2026 roku najnowsze sprawozdanie z zadań nałożonych na niego przez ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Korzystając z tej okazji, podsumowujemy kluczowe informacje na temat GIIF oraz najważniejsze wnioski ze sprawozdania dotyczącego 2025 roku.

Z pełnym brzmieniem sprawozdania GIIF można zapoznać się tutaj: Sprawozdanie Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z realizacji ustawy z dnia 1 marca 2018 roku o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w 2025 roku.

Kluczowe tematy dotyczące GIIF omawiane w tym artykule:

• Rola i zadania GIIF w polskim systemie AML.
• Współpraca instytucji obowiązanych z GIIF.
• Dane i wnioski ze sprawozdania GIIF za 2025 rok.

Jaka jest rola Generalnego Inspektora Informacji Finansowej?

Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF) jest to jednoosobowy centralny organ administracji państwowej, który stanowi główny element polskiego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Funkcjonuje jako sekretarz lub podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów. Jest powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

GIIF realizuje swoje zadania z pomocą jednostki organizacyjnej wyodrębnionej w tym celu w strukturze Ministerstwa Finansów – Departament Informacji Finansowej Ministerstwa Finansów. GIIF wraz z Departamentem Informacji Finansowej jest jednostką analityki finansowej (tzw. Financial Intelligence Unit, FIU), zgodnie z definicją przyjętą w przepisach Unii Europejskiej.

Warto zwrócić uwagę na to, że GIIF oprócz działalności nadzorczej pełni też istotną rolę edukacyjną poprzez wyjaśnianie w komunikatach, newsletterach i szkoleniach GIIF zawiłości związanych z rozumieniem niektórych przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Jakie są zadania Generalnego Inspektora Informacji Finansowej?

Zadania Generalnego Inspektora Informacji Finansowej są określone w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu z dnia 1 marca 2018 roku (dalej zwana też ustawą AML) oraz w nowelizacjach tej ustawy.

Do zadań GIIF należy:

• analizowanie informacji dotyczących wartości majątkowych, co do których Generalny Inspektor powziął podejrzenie, że mają one związek z przestępstwem prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu;
• przeprowadzanie procedury wstrzymania transakcji lub blokady rachunku;
• żądanie przekazania informacji o transakcjach i ich udostępnianie;
• przekazywanie uprawnionym organom informacji i dokumentów uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa;
• wymiana informacji z jednostkami współpracującymi;
• sporządzanie krajowej oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz strategii przeciwdziałania tym przestępstwom we współpracy z jednostkami współpracującymi i instytucjami obowiązanymi;
• sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
• wydawanie decyzji w sprawach wpisu na listę osób i podmiotów, przeciwko którym stosuje się szczególne środki ograniczające polegające na zamrożeniu wartości majątkowych, nieudostępnieniu wartości majątkowych w szczególności poprzez nieudzielanie pożyczek, kredytu konsumenckiego lub kredytu hipotecznego, niedokonywanie darowizn, niedokonywanie płatności za towary lub usługi, lub skreślenia z tej listy, a także prowadzenie tej listy;
• współpraca z właściwymi organami innych państw, a także zagranicznymi instytucjami i międzynarodowymi organizacjami zajmującymi się przeciwdziałaniem praniu pieniędzy lub finansowaniu terroryzmu;
• wymiana informacji z zagranicznymi jednostkami analityki finansowej, w tym prowadzenie punktu kontaktowego na potrzeby tej wymiany;
• nakładanie kar administracyjnych, o których mowa w ustawie;
• udostępnianie wiedzy i informacji z zakresu przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
• przetwarzanie informacji w trybie określonym w ustawie;
• inicjowanie innych działań w celu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Ponadto, nowelizacja ustawy AML z 9 stycznia 2025 roku wskazała, że jednym z obowiązków Generalnego Inspektora Informacji Finansowej jest sprawowanie kontroli nad Krajową Administracją Skarbową (KAS), w zakresie kontroli dotyczących instytucji obowiązanych prowadzonych przez KAS, z tytułu przestrzegania przepisów sankcyjnych, o których mowa w polskiej ustawie sankcyjnej, tj. ustawie z dnia 13 kwietnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego.

System teleinformatyczny GIIF

Generalny Inspektor Informacji Finansowej jest administratorem systemu teleinformatycznego mającego na celu wspieranie jego działań w ramach przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. System ten jest platformą zapewniającą bezpieczną komunikację między GIIF a jednostkami współpracującymi, czyli m.in.: organy administracji rządowej, organy administracji samorządowej, inne państwowe jednostki organizacyjne, Najwyższa Izba Kontroli (NIK), Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) oraz Narodowy Bank Polski (NBP).

Zobacz również: System teleinformatyczny GIIF

Raportowanie do GIIF przez instytucje obowiązane

Zgodnie z ustawą AML, instytucje obowiązane muszą współpracować z GIIF w celu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. W ramach współpracy są zobligowane do przekazywania formularzy identyfikujących instytucję obowiązaną, zawiadomień o transakcjach podejrzanych i ponadprogowych oraz innych informacji, które mogą mieć znaczenie w obszarze AML i CFT.

Zobacz również: Raportowanie do GIIF / Raportowanie do GIIF o transakcjach ponadprogowych / Raportowanie do GIIF o transakcjach podejrzanych / Raportowanie statystyk kwartalnych do GIIF

Sprawozdanie Generalnego Inspektora Informacji Finansowej za 2025 rok

Generalny Inspektor Informacji Finansowej w swoim sprawozdaniu za 2025 rok informuje m.in., że:

• GIIF opracował projekt Strategii Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu, przy czym prace zakończyły się na początku 2026 roku. Strategia została przyjęta uchwałą nr 75 Rady Ministrów z 10 lutego 2026 roku, a w ciągu najbliższych dwóch lat GIIF, we współpracy z innymi instytucjami państwowymi, będzie realizować plan mający na celu usprawnienie krajowego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.
• GIIF zorganizował seminarium – w ramach trwającej w 2025 roku prezydencji Polski w Radzie Unii Europejskiej – poświęcone wdrożeniu nowego pakietu legislacyjnego Unii Europejskiej w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, a także perspektywom działania Europejskiego Urzędu do Spraw Prania Pieniędzy i Finansowania Terroryzmu (AMLA, Anti Money Laundering Authority).
• GIIF został członkiem Rady Generalnej AMLA i zaangażował się w przygotowania do pełnego uruchomienia działalności tej instytucji. W listopadzie 2025 roku w AMLA rozpoczął pracę przedstawiciel GIIF. Współpraca GIIF z AMLA będzie miała kluczowe znaczenie w kontekście m.in. sprawowania nadzoru AML nad instytucjami obowiązanymi.
• W 2025 roku został ukończony pierwszy etap prac nad nowelizacją ustawy z 1 marca 2018 roku o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, mający na celu m.in. wprowadzenie regulacji dotyczących sankcji związanych z proliferacją broni masowego rażenia, usprawnienie funkcjonowania CRBR oraz przygotowanie nowego systemu IT wspierającego działania GIIF.
• W 2025 roku w systemie GIIF zostało zarejestrowanych ponad 11.000 zgłoszeń transakcji podejrzanych (SAR, Suspicious Activity Reports). Ich liczba rośnie z roku na rok, co można wiązać z lepszą analizą danych, wykorzystaniem nowych technologii oraz większą świadomością instytucji obowiązanych.
• Najwięcej raportów SAR pochodziło od instytucji obowiązanych – ta liczba wzrosła o 32% rok do roku. Jednocześnie o 51% spadła liczba raportów SAR od jednostek współpracujących. Choć zgłoszenia SAR z innych źródeł są nieliczne, to ich liczba wzrosła, co może wskazywać na większą skuteczność i szczelność systemu.
• W 2025 roku został odnotowany również wzrost liczby transakcji ponadprogowych – na poziomie 6%, przy czym liczba informacji korygujących spadła o ok. 43%. Można zatem wyciągnąć wniosek, że poprawie ulega jakość danych przekazywanych do GIIF.
• GIIF w 2025 roku rozpoczął 4.304 postępowania analityczne dotyczące podejrzeń prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, co oznacza spadek o 9,67% względem 2024 roku. Dodatkowo prowadzono po 16 spraw związanych z innymi przestępstwami oraz ze stosowaniem szczególnych środków ograniczających.
• Efektem postępowań analitycznych zrealizowanych w 2025 roku przez GIIF było przekazanie 822 zawiadomień do prokuratury i innych jednostek współpracujących, co stanowi wzrost o 8,59% rok do roku. Na tę liczbę złożyło się 455 zawiadomień głównych (o łącznej wartości przekraczającej 13 mld zł) oraz 367 zawiadomień uzupełniających (na kwotę łączną ponad 133 mln zł).
• W rezultacie prowadzonych postępowań analitycznych zostały dokonane blokady rachunków lub wstrzymania wartości majątkowych. Dane GIIF pokazują trend wzrostowy – liczba wykonywanych blokad w roku 2025 wzrosła o 11% rok do roku, przy czym o 15% wzrosła również łączna wartość zablokowanych środków.
• GIIF prowadził w 2025 roku 60 postępowań analitycznych w zakresie finansowania terroryzmu. Dotyczyły one zwykle transakcji realizowanych przez osoby fizyczne pochodzące z krajów tzw. podwyższonego ryzyka terrorystycznego. Część z tych transakcji została potwierdzała lub prowadziła do wykrycia nielegalnej działalności w zakresie finansowaniu terroryzmu, jednak sprawozdanie nie podaje tu liczb. Co istotne, GIIF identyfikował te transakcje we współpracy z ABW.
• W 2025 roku do GIIF wpłynęło 6 zgłoszeń od sygnalistów, które zostały uznane za wypełniające znamiona sygnałów, o których mowa w art. 80 ust. 1 ustawy AML, czyli zgłoszenia dotyczące rzeczywistych lub potencjalnych naruszeń przepisów z zakresu AML/CFT.
• Natomiast nie wpłynęły do GIIF w 2025 roku żadne zgłoszenia wypełniające znamiona sygnałów, o których mowa w art. 53a ustawy AML, czyli związane z obowiązkiem ochrony pracowników i osób współpracujących przed działaniami represyjnymi w związku z sygnalizowaniem naruszeń przepisów AML.
• GIIF przeprowadził w 2025 roku 7 kontroli w instytucjach obowiązanych, czyli o 2 mniej niż w roku wcześniejszym. Podczas kontroli zostało ujawnionych 191 nieprawidłowości, w tym formalne oraz merytoryczne. W ramach formalnych braków GIIF wskazał, że dotyczyły one niewprowadzenia lub niedostosowania oceny ryzyka instytucji do ustawy AML oraz niewprowadzenia i niedostosowania procedur wewnętrznych. Natomiast w ramach braków materialnych GIIF wskazał, że najczęściej problem dotyczył stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, dokonywania oceny ryzyka klienta, szkolenia pracowników, wysyłania zawiadomień do GIIF czy wyznaczania osób odpowiedzialnych za AML/CFT.
• Mimo mniejszej liczby postępowań realizowanych przez GIIF, w 2025 roku większość skończyła się nałożeniem kary pieniężnej.
• W 2025 roku GIIF kontynuował realizację szkoleń z zakresu AML/CFT, w których w analizowanym roku wzięło udział łącznie 19.787 osób, z czego 13.207 z instytucji obowiązanych oraz 6.580 z jednostek współpracujących.
• Współpraca krajowa i międzynarodowa pozostają istotnym elementem funkcjonowania polskiego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, a tym samym są kluczowym elementem funkcjonowania GIIF.

Zobacz kompletny dokument: Sprawozdanie Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z realizacji ustawy z dnia 1 marca 2018 roku o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w 2025 roku

FAQ, czyli informacje na temat GIIF w pigułce:

1. Czym jest GIIF i jaka jest jego rola?

Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF) to organ administracji państwowej stanowiący centralny element polskiego systemu AML/CFT. Realizuje przede wszystkim zadania nadzorcze, ale również pełni rolę edukacyjną. Do zadań GIIF należy m.in. przyjmowanie i analiza zgłoszeń o transakcjach podejrzanych i ponadprogowych, prowadzenie postępowań analitycznych, przekazywanie informacji organom ścigania oraz sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem przepisów AML.

2. Jakie są zadania instytucji obowiązanych w zakresie współpracy z GIIF?

Instytucje obowiązane w ramach współpracy z GIIF są zobligowane do m.in. przekazywania formularzy identyfikujących instytucję obowiązaną, przesyłania zawiadomień o transakcjach podejrzanych i ponadprogowych, udzielania wyjaśnień, poddawania się kontroli, stosowania decyzji GIIF o wstrzymaniu transakcji lub blokadzie rachunku, a także raportowania statystyk kwartalnych.

3. Jakie kluczowe informacje podaje sprawozdanie GIIF za 2025 rok?

Sprawozdanie GIIF za 2025 rok pokazuje m.in. wzrost liczby zgłoszeń transakcji podejrzanych i ponadprogowych; mniej postępowań analitycznych, które jednak doprowadziły do większej liczby zawiadomień do prokuratury i innych jednostek współpracujących oraz przełożyły się na większą liczbę blokad rachunków i wstrzymań transakcji. Ponadto, w 2025 roku została przez GIIF zrealizowana mniejsza liczba postępowań, ale większość z nich skończyła się nałożeniem kar pieniężnych.

4. Jakie wnioski płyną dla instytucji obowiązanych ze sprawozdania GIIF za 2025 rok?

Sprawozdanie GIIF za 2025 rok dla instytucji obowiązanych oznacza konieczność dokładania większej dbałości o prawidłowe stosowanie przepisów AML. W przypadku uchybień i nieprawidłowości, działania GIIF mogą prowadzić do dotkliwych konsekwencji dla instytucji obowiązanych (np. blokady środków czy kar pieniężnych).